Waarom circulariteit sloopwerkzaamheden in de gevelindustrie moet vervangen

Nu de druk om de CO2-uitstoot in de bouw te verminderen toeneemt, legt Lead Concept Design Hans Jansen uit waarom de gevelindustrie prioriteit moet geven aan circulariteit en opnieuw moet nadenken over wat het einde van de levensduur werkelijk betekent.

De noodzaak om de milieu-impact van gebouwen gedurende hun hele levenscyclus te verminderen, neemt toe als gevolg van strengere regelgeving, klimaatdoelstellingen en een groeiend bewustzijn van de koolstofvoetafdruk van gebouwen.

Een van de meest effectieve manieren om CO2-uitstoot te verminderen, is door oudere gebouwen te renoveren in plaats van ze te slopen. Maar wat is de meest duurzame aanpak als het gaat om de gevel? Is het milieuvriendelijker om een verouderde gevel te vervangen, of moeten we ons richten op het behouden en aanpassen van wat er al is?

Verborgen potentieel

Over de hele wereld zijn duizenden gebouwen voorzien van aluminium gevels die 20 tot 40 jaar geleden zijn geïnstalleerd. Toen deze werden gebouwd, werd zelden rekening gehouden met mogelijke renovatie en circulariteit. Hoewel we in sommige bedienings- en onderhoudshandleidingen schattingen kunnen vinden over hoe lang materialen en systemen meegaan, zijn deze vaak inconsistent of onnauwkeurig.

Dit kan leiden tot misvattingen over de levensduur van de gevel, met het risico op onnodige sloop, afval en CO2-uitstoot. Zo wordt een gevel soms als verouderd beschouwd, simpelweg omdat één onderdeel na 30 jaar defect raakt, terwijl kernelementen zoals aluminium profielen nog wel 30 jaar mee zouden kunnen gaan.

Als gevolg hiervan kunnen gebouweigenaren voor moeilijke beslissingen komen te staan met betrekking tot de vervanging of renovatie van gevels. Bij deze beslissingen wordt niet alleen rekening gehouden met de koolstofuitstoot, maar ook met de haalbaarheid van het project in termen van bouwvergunning, kosten, planning, logistiek op de bouwplaats, transport en gezondheid en veiligheid.

Samenwerken voor verandering

Om de technische uitdagingen bij bestaande gevels het hoofd te bieden, hebben we in samenwerking met de Technische Universiteit Delft (TU Delft) een gespecialiseerd onderzoek laten uitvoeren. Het doel was om te onderzoeken hoe de gevelindustrie circulaire principes kan integreren en de CO2-uitstoot bij renovatieprojecten tot een minimum kan beperken.

Ons onderzoek richtte zich op een typische 25 jaar oude gevel van aluminium en dubbel glas en identificeerde zeven 'R-strategieën' die zijn ontworpen om de overgang van een lineair model naar een meer circulair model te ondersteunen. We zien veel goede initiatieven in onze toeleveringsketen als het gaat om bijvoorbeeld het recyclen van aluminium en glas. Als gevelbouwer hebben we ons geconcentreerd op de strategieën waarmee we de grootste impact kunnen realiseren, met name het hergebruik, de renovatie en de herfabricage van complete gevelpanelen in plaats van afzonderlijke onderdelen. We nemen verantwoordelijkheid voor wat we in het verleden hebben geproduceerd.

De studie baseerde zich op succesvolle voorbeelden uit de gevelbranche en andere sectoren:

• In het productieproces van Caterpillar wordt zwaar materieel tot op de kleinste onderdelen gedemonteerd, gereinigd, gerepareerd en opnieuw opgebouwd.
• In Den Haag werd een 60 jaar oude aluminium gevel van de beroemde ingenieur Jean Prouvé niet vervangen, maar gemoderniseerd met gelaagd glas en nieuwe afdichtingen. Hiermee werd bewezen dat aluminium gevels een levensduur hebben van meer dan 60 jaar.
• Bij One Triton Square in Londen werden gevelpanelen verwijderd, gereinigd en opnieuw geïnstalleerd met nieuwe pakkingen, waardoor de prestaties gewaarborgd bleven.
• In Duitsland werden gevelpanelen bij Commerzbank in Düsseldorf gedemonteerd, waardoor brandgevaarlijke materialen konden worden verwijderd en isolatie kon worden aangebracht. De panelen werden vervolgens opnieuw geïnstalleerd, wat bewijst dat herfabricage niet alleen werkt, maar ook de prestaties verbetert.

 

De waarde van vermeden koolstofuitstoot

Ons onderzoek heeft aangetoond dat het renoveren of herbouwen van een gevel in veel gevallen leidt tot aanzienlijk lagere CO2-uitstoot dan het bouwen van een geheel nieuwe gevel. Dit staat bekend als vermeden koolstofuitstoot.

Elke R-strategie vereist een verschillende mate van inspanning en brengt andere CO2-kosten met zich mee. Zo levert het demonteren van een gevelpaneel, het recyclen van de materialen en het bouwen van een nieuw paneel meer CO2-uitstoot op dan het renoveren van het bestaande paneel.

De onderstaande grafiek illustreert dit punt. Deze toont de CO2-uitstoot van het afvoeren van een oude gevel aan de linkerkant (fase C) en de uitstoot van het maken van een nieuwe gevel aan de rechterkant (fasen A1–5), waarbij de uitstootbesparing door hergebruik wordt benadrukt. In veel gevallen is het mogelijk om de prestaties in een revisiestrategie te upgraden naar de huidige normen.

De boodschap is duidelijk. Het verwijderen van gevels na 25 jaar is een gemiste kans om de CO2-uitstoot te verminderen. Belangrijke onderdelen zoals aluminium kozijnen, staalplaten, gelaagd glas en isolatie kunnen 60 jaar of langer meegaan. Daarom is het zo belangrijk om tijdens het ontwerpproces de werkelijke levensduur van materialen te beoordelen en te begrijpen. Binnen onze afdeling FaçadeCare hebben we de kennis en vaardigheden opgedaan om de kwaliteit van gevels ter plaatse te beoordelen.

Inspelen op marktbehoeften

Ons onderzoek wijst uit dat meer dan 70% van de markt hergebruik van gevels zou overwegen. Er is echter ook een duidelijke behoefte aan bewezen, verbeterde prestaties, voldoende levensduur en garantie.

Als toonaangevende internationale gevelspecialist kunnen wij deze zekerheid bieden – in de vorm van gedeclareerde prestaties en een nieuwe garantie – dankzij ons kwaliteitsgecontroleerde productieproces. Ook voor renovaties ter plaatse bieden wij een garantie op de nieuwe materialen en de uitgevoerde werkzaamheden.

Het gesprek in een nieuw kader plaatsen

Bij het evalueren van een mogelijk overbodige gevel moeten we de vragen die we stellen heroverwegen:

• Kan het ter plaatse worden geüpgraded?
• Is gedeeltelijke of volledige vervanging noodzakelijk?
• Kan de bestaande gevel worden hergebruikt of opnieuw worden vervaardigd voor een ander gebouw?
• Is het mogelijk om energieprestatiedoelstellingen te halen zonder helemaal opnieuw te beginnen?

Om gebouweigenaren, architecten en ingenieurs te begeleiden, begint onze circulaire aanpak met een analyse van zowel de bestaande als de gewenste gevel. Zo kunnen we de mogelijke R-strategieën evalueren en de meest duurzame en kosteneffectieve oplossing vinden, rekening houdend met een reeks factoren zoals CO2-besparing, esthetiek, levensduur, garantie, kosten, logistiek op de bouwplaats, transport, gezondheid en veiligheid, en tijdschema's.

Deze verschuiving naar circulariteit is niet alleen verantwoord, maar ook essentieel voor het hervormen van de gevelindustrie en het creëren van een duurzamere gebouwde omgeving.