Gevels van luxe winkels: waar esthetiek en functionaliteit samenkomen
Gianpaolo Mancuso, directeur Global Retail Design & Business Development, gaat in op de balans tussen kunst en wetenschap bij het ontwerpen van gevels voor luxe retailmerken.
Bij elk architectuurproject is het samenspel tussen beeld en functie een delicate dans. Een evenwichtsoefening tussen het verheven streven naar schoonheid en de nuchtere behoefte aan functionaliteit. Het samenbrengen van beide elementen in de gevel van een gebouw vereist zorgvuldige afwegingen. De keuze van materialen, vorm en productiemethode – elke beslissing kent zijn eigen esthetische en technische beperkingen. Als de balans niet klopt, zal de gevel tekortschieten: structureel, commercieel of artistiek.
Door onze samenwerking met luxe retailmerken laten we ons voortdurend inspireren door de ruimte die bestaat tussen de schets van een ontwerper en het eindproduct dat je in een glossy tijdschrift ziet. Daartussen liggen duizenden genuanceerde stappen, van het inkopen van grondstoffen en het bedenken van technische oplossingen tot het coördineren van de installatie. En dat is precies waar wij bij Permasteelisa Gartner Retail een rol spelen.
Samenwerken om de visie van de architect te realiseren
Als de samensmelting van esthetiek en prestaties een dans is, dan zijn wij de choreografen. Stap voor stap werken we eraan om de visie van de architect te verweven met techniek, materiaalkunde en bouwfysica. De prestaties moeten op het gebied van thermiek, constructie, akoestiek, veiligheid en bouwbaarheid in orde zijn.
Het helpt dat we een gemeenschappelijke taal spreken – velen van ons bij Permasteelisa Gartner Retail hebben zelf een achtergrond in architectonisch ontwerp en hebben ervaring met het ontwerpproces. Samen met de klant vormen we een hecht samenwerkingsverband, waarbij iedereen bijdraagt aan het ontwerpproces.
Een op maat gemaakte materiële wereld
Met op maat gemaakte materialen kunnen we verbluffende visuele effecten creëren met specifieke prestatie-eigenschappen. Voorbeelden hiervan zijn onder meer fijn bewerkt patroonglas; glasvezelversterkt polymeer (GFRP) of glasvezelversterkt beton (GFRC); natuursteen of kunststeen; terracotta en keramiek; geëxtrudeerde, gegoten of gebogen plaatmetalen; en massief hout of houtcomposieten.
Hoewel de materialen die we gebruiken niet per se nieuw zijn, zijn we gespecialiseerd in het hergebruiken ervan, waarbij we de grenzen op het gebied van afmetingen, vorm en toepassing verkennen. Door te experimenteren met productietechnieken, zoals 3D-printen en machines voor meerpuntsrekvormen, verleggen we de grenzen om fysieke vertolkingen van de merken van onze klanten te creëren. Wanneer we dit combineren met onze eigen expertise op het gebied van verlichting, kunnen de resultaten de gevel en de omgeving echt tot leven brengen.
Een iteratief creatief proces
Zelfs als er eenmaal een materiaal is gekozen, verloopt het proces zeker niet lineair. Ik zie het graag als cirkels die steeds kleiner worden, totdat we in het midden een compacte bal bereiken. Naarmate we verder komen op onze creatieve reis, staan we stil bij de gevolgen van onze beslissingen, zonder de oorspronkelijke visie uit het oog te verliezen. Er zal altijd een spanning bestaan tussen wetenschap en kunst, maar door de feiten te presenteren, bevorderen we gezamenlijke besluitvorming.
Het eindresultaat is een gevel waarbij vormgeving en prestaties naadloos in elkaar overvloeien, waardoor het vrijwel onmogelijk is om iets toe te voegen of weg te laten. Net als bij een Formule 1-raceauto is het ontwerp prachtig, maar is elk onderdeel onmisbaar – de gestroomlijnde rondingen, de aerodynamische vleugels en de vormgegeven zijpanelen hebben allemaal invloed op de prestaties.
Invloed uitoefenen op conceptontwikkeling door middel van op maat gemaakte diensten
De mooiste architectuur ter wereld laat zien dat de combinatie van esthetiek en prestaties geen bijzaak mag zijn. In 2016 heb ik een Pre-Construction Service geïntroduceerd in onze retailafdeling en ons eerste project was de Louis Vuitton Maison-flagshipstore in Seoul, ontworpen door Gehry Partners. De iconische glazen gevel van de winkel is een levend voorbeeld van hoe een vroege samenwerking ontwerpvragen kan beantwoorden voordat een project in aanbouw gaat, als een manier voor klanten om risico's te beperken via bouwbare, kostengeoptimaliseerde oplossingen.
In 2025 heb ik Concept Assist gelanceerd, een dienst waarmee klanten ons al in de allereerste fase van het ontwerpproces kunnen inschakelen. Door al in een vroeg stadium samen te werken, kan de koers van een project worden bijgestuurd en kunnen risico’s worden ondervangen, zoals lastige bouwlocaties, complexe bouwtechnische onderzoeken, ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen of innovatieve materialen.
De toekomst van gevels: groter, gedurfder, beter
Nu luxe retailmerken steeds grootser denken en steeds meer architecten van wereldklasse zich hierbij aansluiten, is het aan bedrijven als Permasteelisa Gartner Retail om oplossingen te bieden. Naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, zal de manier waarop we dat doen er over tien of twintig jaar ongetwijfeld heel anders uitzien. De toekomst wijst in de richting van slimme gevels en intelligent ontwerp.
Dankzij programmeerbare materialen en 4D-printen kunnen stoffen zo worden ontworpen dat ze hun vorm, dichtheid of eigenschappen aanpassen aan externe prikkels zoals temperatuur of vochtigheid. Dit zal onze kijk op de gevel fundamenteel veranderen: deze is dan niet langer een statische barrière, maar een „levende, ademende huid“ die zich in realtime aanpast aan haar omgeving.
In het tijdperk van AI zien we dat ontwerptools zich niet langer beperken tot het genereren van ontwerpen, maar ook voorspellend worden. Zo ziet een ontwerper, wanneer hij een lijn verplaatst in een CAD-programma, direct wat de gevolgen van die beslissing zijn. Dit zal een doorbraak betekenen voor het berekenen van de prestaties van onze gevels, zowel op het gebied van bouwfysica als wat betreft de CO₂-voetafdruk.
Hoezeer het proces ook mag veranderen, één ding blijft zeker: er zal altijd behoefte blijven aan een deskundig – en menselijk – perspectief om esthetiek en functionaliteit te combineren bij het ontwerpen van de moderne gevel van een luxe winkel.
Afbeelding: Louis Vuitton Maison Seoul, gefotografeerd door Stéphane Muratet